In God We Trust

[ 16 January, 2010 | 5 comments ]

He Monument hi tuna Canteen kual Assam Rifle Mandir bulah khan a awm thin a, engtik lai atang chiah khan nge an thiah erawh kan hre mai thei lo.

Kan inchhung hrisel nan

| 0 comments ]

Chhungkaw tinin In kan nei deuh vek a, kan inchhung chei dan leh eng luh dan hi Medical-a hriat ve a tha hle. In chhung eng, rawng leh a inrem dan dik loh vanga rilru hah leh thinchhiat phah kan tam em em a ni tih Sap hovin an lo prove tawh a. Chuvangin kan In leh inchhung awm dan tur damdawi lam atanga kan tarlan hi a tha in ka ring a, zawm erawh chu a harsa deuh mai thei.

Chandigarh khua Plan sa (Match-box system) an tih mai ang, hawina lam apianga In inang vek te, thing inang vek te khu mi rilru hah tan chuan a ninawmin rilru hah a tizual a, kan duh vak lova. Kan Aizawl khua anga hawina lam apianga thil dang awm zel hi a tha kan ti a. Hei hi chu Natural-a kan neih sa a ni a, mahse kan thut thawvenna tur hmun Kulikawn atanga Zemabawk inkarah hmun ruak reng reng a awmlo erawh hi chu rilru hah leh hawi thawven emaw fianrial a han awm duh lawk tan pawh hmun a awmlo hi chu a pawi ta a ni.

Awle, inchhung lam sawi dawn ila. Tube light kan hman hi a en chhung chu kan hmang mai a, a thih tawp hnuah chauh kan thlak thin hi a dik lova. A eng (Brightness) hi a chuai tial tial a, mit a hah tual tual a, awmze hriat si lohva thinrim leh tawt tlatna te a siam thei a. Duh dan chuan thla 6 danah thlak zel tur a ni a. Tin, hrukfai zin a tha hle a, a bal hian eng a ti tlem thin.

Tin, inchhung rawng hnawih hi USA te, ram changkang zawkah chuan an uluk hle. Duh dan chuan Uniform Colour an ti a, bangkil tin rawng inang lo vek, mahse a inan lohna langsar lutuk si lova, bang rawng hrang hranga hnawihte hi hawi a nuam a. A pawng leh poh bik lai rawng danga han hnawihte hi a nalh duh a. Kan khum leh Almirah rem dan tih danglam fote hi chin a tha. Ka sawi tum ber chu a mawina lam aiin a chhunga chengte rilru a khawih dan zawk a ni a. Hetianga tih hi chuan rilru a hahdam thin. Chuti ni lova, rawng tle vur mai mit kap tlat (Varnish) hnawih te, mit chhun zawnga eng deuh tlat te, rawng inang put mai room te hi kan hriat loh hian zawi zawiin min ti thawpik a, rilru hah chhan hre si lovin thinrim deuh ul a awm a awl a, hriselna atan a pawi ve thei a ni. Depression (Rilru hah) sa nei tan phei chuan a hahthlak lehzual ang.

Tin, In tinin TV kan nei a ni ta ber a, hei pawh hi a dah dan uluk ila. In chhung a len chuan Screen lian dah pawh a tha, inchhung zim te a TV screen lian pui dahte hi mit a hah duh tih hriat tur. Tin, kan thut a, normal taka kan mit hahdam taka TV en tur chuan TV hi feet khat aia sangah dah loh tur. A theih chuan i TV dahna a sang a nih chuan lo dah hniam la, en a nuam zawk mai ang. Kan thut mai mai a, kan en hian kan mit hian feet 10 atanga 15 vela hla hi 45o Angle velin a en thin a, chuvang chuan TV hi hun san lo hram a tha. En apianga mit hrui tang teuha en hi mitin a ngeih loin a hahthlak.

Kan inchhunga Pot-a hnah leh pangpar khawite pawh a that em em laiin min ticheptu a nih chuan khawi loh rih mai a tha. Hei hi Vantlang hrisel nan anih a, kan taksa leh rilru min ti hrehawm ve theite kan han tarlang a ni.
- Dr Thangchungnunga, MS (Ortho)

Mathana weds Lianthangpuii

[ 13 January, 2010 | 2 comments ]

7th January, 2009 (Ningani) chawhnu dar 2 khan Dawrpui Presbyterian Kohhran Biak inah Zothanzauva (Mathana), s/o Dotinaia leh Lianthangpui (Venghlui) te chu Kohhran Dan Thianghlimin an innei.

Mitthi sawngbawl dan

[ 05 January, 2010 | 4 comments ]

Mizote hi tlawmngaia, mithi sawngbawl leh vui thlengin tlangval (YMA) hian an la deuh bera, michhia leh mitha, hausa rethei pawh thlim lovin vawiin ni thlengin ala kal zela, tunhmaa kut lawnga kan khawih bawrh bawrh ang kha chu tihdan tur a ni lova, mahse vengtinah deuhthaw mithi ruang khawihtuten kut kawr an bun ta a, hei hi chu Mizoram pumah tih theih se a duhawm hle. Kan Bible hian mithi leh thil thi reng reng sawngbawl dan chu Leviticus-ah khan a ziak vek a, kha kha zawm ila chuan a fel vek mai tur, ‘Miin mithi/thil thi reng reng a khawih chuan a bawlhhlawh a ni, nilengin engmah a khawih thiang tawhlo,’ tih a ni. Tunah chuan a ruang khawihtu bik chuan kutkawr kan bun ta a, a zia awm hle.

Mitin rilruah hian a rimchhiat lohnaa chiu hi kan duh deuh vek niin alanga, tlaivarpui tur phei chu angai ngei bawk reng a, mithi hi an thihdan a zirin an rimchhe hma a, rei tak damlo, cher em em ho hi chu an rim chhe har deuh a.

Zu in nasa, thi a luak (Internal bleeding) te, thisen pek teuh ngai te, thau deuh te leh pum leh chhunglam dikloh avanga thi leh zu leh Drugs vanga thi ho hi an rimchhe hmain an puam hma a, heng ang ho phei hi chu a rang thei ang bera kuanga dah a tha. Entirnan, Aizawl veng pakhata zu seh, thisen pek vak ngai kum 2001 vel kha nita in ka hria, a boral a, kuangah dah nghal turin ka chah thlap a. Mahse, a tuk zingah chuan a kuang a rawn tawn keha, a khat tlat maia, buaina a siam thui hle, a kuang nena a leng tur kuang dang lian tak siam leh angaia, a thlan pawh a aia liana laih leh angaia, a buaithlak hle, a rim ala nasa zui leh nghala, hetiang hi a awm nual vangin, a rimchhiat lohna kan tih mai hi a puam leh tui chhuah te ti reh tu tur a ni a, mithiah chuan hman ngei ngei a tha a, a damdawi hi ‘FORMALIN’ a ni a, a hman dan hi hriat a tha.

A hmasa berah chuan damlo kha drip pek anih chuan a hnuk a chah veleh (darkar 3 chhungin) a thisen chaw vuah kha phelh mai lovin, Formalin bur khat chiu luh vek tur a ni, chuan a taksa pum a fan chhuak anga, a rim chhe thei lo, an dul leh awm vela chiu mai mai hi chu tih loh ai ang vel ani. A tha ve tho naa, a thawk nep a chuvang chuan mahni chhungkua emaw, YMA ang pawh in, he damdawi, Formalin hi bur 10 vel kawl reng a, a chiu luhna tur Syringe 50ML pakhat nen, No lian deuha bun chhuah a, syringe 50 cc a hip mai tura inpuahchah thei tura lo kawl lawk a tha hle, damdawi ina thi hi chu a chhungten an duh loh hran loh chuan kan chiu nghal zela, mahse supply awm loh chang a awm ve a, hetianga ti tur chuan,damlo drip pek hman annih a ngaia, entirnan, head injury, cancer te, leh thi har lo tur, accident pawh nise, hengah hi chuan a lo in rin lawk theih veka, a veng leh khua YMA ang pawh a kawl kan duh anih chuan Aizawl Millenium Building ground Floor-a Genesis tih damdawi zawrhnaah sawn an nei renga, lei sa a, damlo a boral veleha drip line a bur khat thun vek mai tur, hei hi a theih loh a, tih tho angai anih chuan syringe 20cc leh needle N18 nen mitthi awm, hnute atanga inchi 1 ve veah leh, awm ena, in chen vel tura hmun thumah hnute zawn chung leh hnuaiah chiu tur, pumah chuan pumpui zawn, thindip kan tih laiah tam tawk chiu a, dul kil li leh alaih chiu tur, formalin bur khat hi hman zawh vek tur a ni. Formalin hi mittui a ti tla thei a. Chuvangin a ur lo zawnga awm a tha, tur (Poison) hlauhawm tak anih avangin ei leh in palh theihah dah loh tur a ni.

Tin, thildang dang chiuna an tih ho hi chu rilru nawmna mai mai a ni, a thawk chuanglo, lehlamah chuan damlo chhungten an duh loh tlat chuan tihluih theih a ni chuanglo, chiu tur hian doctor leh nurse an awm lo anih pawhin tupawhin a chiu theih tih hriat tur.
- Dr Thangchungnunga, MS (Ortho)

Kumthar Thuchah-Faina leh thianghlimna kawngah

| 0 comments ]

Hun leh kumte an her liam zel a, a tharin a rawn inher chhuak mek zel bawk a. A ngai rengin Ni a chhuak a, tin, tlai lamah a tla leh a. Danglamna awmlo a ngai hi keini mihringte hian kum leh ni te kan ruat ve avang hian danglam riauin kan lo hre ta mai thin.

Hun thar leh kumtharte kan lo chuankai hian hun hmasaa kan ngaihdan leh awmdan ngai, tha silo ang renga awm lovin; tih dan tha zawk leh ngaihtuahna tha zawka kan hun lo la awm turte keimahni insiamtharna nena kan lo chuan chhoh hian kum thar hi a lo lawmawm zual thin ka tihna zawk a ni. Ram leh khawpuite dinhmun tehna ber pakhat chu - ‘A faina leh thianghlimna’ kawngah a ni. A len leh ropuina, In chhawng san lamte hi a ni hmasa ngai meuh lo. Chuvangin fai leh thianghlim hi a pawimawh hle a ni tih a lang chiang a, hriselna a ni bawk. Mizote hian khawpui chhung in leh a vel vawnfaina chungchanga kan harhchhuah theih hrih lohna chhan ni a lang pakhat chu - Kan rilruin a pha hrihlo mai ni lovin, ‘Mahni hma kan sial vang’ a ni. Kan In chhung, Compound-te hi a faia a that dawn phawt chuan kan duhtawk thin, chu rilru avang chuan kan In bul luikawrahte kan bawlhhlawh kan chhung a, leivungte kan paih a. Kan rilru chuan kawmthlangte lo tihfai atan kan hnutchhiah ta mai thin. A tawpah phei chuan kawng laiahte tui chhia a luang hum hum a, Sawrkarin a mawh a la leh lo thei thin lo a ni.

Kan thianpa pakhat German tlangval Berti Hipps chu, ‘Enge Aizawl chu ang i tih?’ tiin an zawt a. A ni chuan “A Uih” (It’s stinking) tiin a lo chhang tawp mai a ni. Kan Septic Tank Soak Pit kal dan leh a rimte a thain a fel em? Kan tui Pipe-te hi a kalna turah a kal tha em? Kan bawlhhlawh paihtute hian engtinnge an paih a, khawiah nge an paih thin? Khawlaiah kan thil eina hawng leh a funnate, kan kuhva ei tuite chhak in, bangah leh banahte chinai kan tat mai thin em? Sawi tur tam hle mah se, vawikhatah chuan kan sawi seng lovang. Heng kan sawi tak maite pawh hi chhungkaw nu leh pate hian kan bengkhawnin kan ngaihtuah hle tur a ni. Mi hmuha lang lo tura thuhruk, kilkhawr taka thil paih chinte hi a thalo lehzual. Tihfai leh a har thin em avangin.

Kan VC-te hi vengchhung faina leh thianghlimna kawngah an fakawm hle. Hma an la reng a, Sawrkar hmangin remchannate an chawchhuak a. Mahse mipuiin kan tawiawm loh chuan an mahni ringawtin thui tak an kal thei lo, kan ngaihtuahna hmanga thinlung taka kan Support an ngai. Singapore chu a fai leh thianghlimna avangin a hmingthang hle. Mizoram hi kan ram a ni a, kan ta vek a ni a, i duatin i chei fai ve ang u. Kan ram ti hmingthatu a lo ni thei mial ve mahna!
- Vanhmingliana (Taua)

Madawngi kan chan ta

| 0 comments ]

January ni 3, 2010 (3:05pm) khan Pi Lalthandawngi (kum-50) m/o Dr. Zothansanga, Dawrpui South chu thluaka thisen zam chat avangin a boral a, atuk January ni 4 (Thawhtanni) chhun dar 12 khan Pastor R. Vanlalnghak'an a vui liam a ni.

A chanchin : Pi Lalthandawngi hi ni 15 October, 1959 khan Thinglian khuaah alo piang a. A pa Pu Rokunga (L) leh a nu Pi Sapthangpuii Sailo (L) te fa panga zinga a naupang ber dawttu a ni a. Fa panga (5) leh tu panga (5) a kalsan a, a fate chu:

1. Dr. Zothansanga
2. Lalremsangi w/o David Malsawmtluanga, Tuikhuahtlang
3. Lalmalsawmi w/o R. Lalchhuanawma, ITI Veng
4. Lalsangkima
5. Lalremsiami

Amah hi nu rilru tha, mi khawngaihna ngah tak a ni a, a neih ang chhun chhun pawh midangte tan a ui ngai lova. A chan ai ngawih ngawih pawh mi harsa zawkte a pe ve thin a ni. Nu taima tak, thawh hreh nei lo, a tul apiang thawk bawrh bawrh mi a ni bawk a. Tin, rinna kawngah chak lo hle mah se a phak ang tawk tawka tihtakzeta Pathian be thin a ni.

A nat dan tlangpui:
Thisen sang hi kum 10 kal ta vel atang khan a nei tan a, khum beta nat tak erawh chu a nei ngai lem lova. Ni 14 January, 2009-a a zing bazar chu thisen sang avangin a chau a, Civil Hospital panpui a ni a. A lu a nat avangin ni 16 January khan CT Scan tih a ni a, chutah chuan a thluakah thisen a tling tih hmuhchhuah a ni a. A tha lo hman viau a, amaherawhchu vanneihthlak takin a rawn tha chho leh ta viau a. Tichuan, ni 8 February khan Vellore panpui a ni a, thluaka thisen zam puar (aneurysm) a ni tih an lo hmuchhuak a. Zai ngei ngai chi a nih avangin ni 16 February khan zai a ni a.. An zaina a hlawhtlin tawk loh avangin ni 19 February khan zai nawn leh a ni a, heta tang hian nikhua a hre zui ta meuh lova. Ni 11 March-ah Aizawl ah an rawn haw leh a, ni 17-ah Civil Hospital, Aizawl-ah dahluh a ni leh a, March ni 27 atanga July thla tawp thleng khan ICU-ah awmin, hemi hnu atanga a hun tawp thleng chu Doctor Sick Room, Civil Hospital, Aizawl ah enkawl a ni.

A natna hi serious viau mah se, a damloh chhung zawng hian nikhaw hre lova a awm deuh reng avangin na hrehawm em em a tuar lova, a thih ni thleng hian a enkawltute tana hmuh hrehawmin a awm ngai lo a ni. Hniam lam pawh pan em em chuang lovin, ni 3 January, 2009 khan a thaw a rawn zawi tual tual a, doctor ten theihtawp an chhuah chung pawhin chhan theih a ni ta lova, tlai dar 3:05 khan hahdam takin minlo kalsan ta a ni.