He dawhkan siam nan hian Lt.Col.John Shakespeare CMG;CIE.DSO-in a nupui thi tawh, sap hmeichhia Mizoram leilung rap hmasa ber hriatreng nan Serkawn Biak ina hman tur atana kum 1928-a a pek a ni. Ruahmantu Dr.Wenger Sap ani a, Mizo Mistiri thiam tak Pu F. Chaltuaia leh Pu Rohnuna ten an siam a ni. Pu Buanga chuan 'Handsome rostrum' a ti kher a ni.
Kezungpui tin lut hi an tam em em mai a. A na-in khum beh pui tham tak tak a ni si lova, pheikhawk bun leh ama na hi a hrehawm a ni mai a, hnai te hial pawh a siam thei thin. Hei hi zai a nih pawhin a zai dan thiam ngei zai tir a ngai thin. Orthopeadic chan deuh a ni a, tam takin an ke tin an lo pawh chhuah sak ringawt thin a, hetianga tih hi a zai dan tur a ni lova, a sir ve ve (a luhna lai) hi zai thlak a, a rawn tona thlenga zuk tih chhiat a, paih vek a ngai a ni. Anih loh chuan tin thar a lo to a, a ngai te bawkin a awm leh thin. Chuvangin a lai tin zuah tho siin, a sir lehlam ve ve a tona lai kha zuk tihchhiat a ngai ta a ni. Tin an nei dawn tho a, mahse a lut thin lai kha a to ve theih tawh loh chuan a lut tur a awm tawh lova, a dam mai a ni.
Tunlaiah chuan kan changkang ve ta deuh a, Sentut dik tak tun hmaa nasa taka taksa a rawn sen bawl chhuak kha a awm ngai ta meuh lo. Mahse, Sentut awm tirtu ber hi Vurus natna hrik, damdawi awm miah lo a ni. Hritlang te pawh hi a ni tho mai. Damdawi pe la ni sarihah a dam ang a, damdawi engmah pe lo la kar khatah a dam ang.
Mizote hi common sense kan nei tha hle a, kan nei lutuk hian mahni ngaihdana thil tih mai kan ching a. A bikin, In sak te, damdawi lam te, zirna nei miah lova mahni ngaihdan thu dik ber anga sawi leh ti hmiah hmiah mai thin kan ni. A thatna tam tak awm mahse a that lohna, thiam thil zir ngai deuh bikah hi chuan mithiamte thu hi ngaihchan thiam a tha hle.
Nau an piantirh atanga an bawhvah theih thleng hi an buaipui awmin enkawl dan tlangpui hriat a ngai hle. Nau an han pianga, pawna len chhuahpui ve leh an hritlang a, tam tak chuan an lenpui loh phah thin. Hei tak hi tih dan tur a ni lova, a rang thei ang bera hritlan tir tur, pawn boruak an hip a, an taksa in natna hrik hrang hrang - a bikin Virus a hmel hriat vat a, a do tu tur taksa in a siam vat vat a ngai tih hriat tur. Hritlang mahse a tukah len chhuah pui leh la rei vakloah a reh chho ve mai ang. Natna (Pathian siamsa) hi kan hmang thiam a ngai a ni.
Dawrpui Bial KTP Inkhawmpui 2012 in a rel angin, Bial chhunga Kohhran Zaipawl Conductor-te leh music lama tui mite tan training hlawhtling takin 8 March, 2012 (Thu) nileng khan Dawrpui Kohhran Committee Room-ah neih a ni a. Resource Person-ah Tv. Manase H. Saphmingthanga, Ramhlun niin hetiang hi member kal dan ani :- Dawrpui - 7, Saron - 8, Zarkawt - 9.1. Zaipawl kaihhruai a harsat chhan:
i) Zaipawl member-te khawsak phung in an loh vang.
ii) Kum lam inthlauh lutuk vang.
iii) Music leh Solfa kan man tawk loh vang.
iv) Group bik tete a inkawm khawm an awm bik thin vang.
v) Conductor-te lo sawisel reng pawl an awm thin.
vi) Hun kan neih dan leh kan inpekna avang bakah hun kan vawn dan azir a ni thei.
vii) Pathian Thlarau Thianghlim pawlna tel lova kan tih thin vang a ni thei.
2. Conductor mawhphurhna:
i) Mi inpe, mi tui leh talent nei a ni tur a ni.
ii) Mi tum ruh, ngaihdan mumal tak nei a ni tur a ni.
iii) Hla sak dan tur Arrangement fel tak siam thin a ni tur a ni.
iv) Mi invawng fel mi a ni tur a ni.
v) Mi thin nel, ruahmanna leh rorel thiam a ni tur a ni.
vi) Kohhranah mi Active tak a ni tur a ni.
vii) Rimawi lama hriatna nei leh Instrument khawih thiam nei a ni tur a ni.
viii) Aw (Voice) tha leh hmang thiam a ni tur a ni.
ix) Member-te fuih leh chawk phur thiam a ni tur a ni.
x) Member-ten an ngaihsan a ni tur a ni.
Central KTP General Conference vawi 54-na chu Ni 1-4, March chhung khan Thenzawla Lothazawl hmunah neih a ni a, palai riaklut in report zawng zawng chu mi 23,123 an ni. Heng bakah hian lang a kal mi engemawzat an awm a, Pathianni zanah phei chuan mi 35,852 lai an inkhawm a, Pandal chhung bakah pawn lamah mi engemawzat an awm bawk. Conference thlenna hmunin a zir vang nge? Kumin hi CKTP General Conference neih tawhah chuan member kal an thahnem ber tum a ni hial awm e.2011 Report-a Dawrpui Bial lannate :
i) Bial Sum thawk chhuak tam ber - Rs. 5,40,641/-
ii) Branch sum thawk chhuak tam ber - Rs. 30,51,447/-
iii) Bial leh Branch hminga Missionary chawm tam ber - 46
iv) Branch sum thawhchhuah belhkhawm member 1 zela chhuta thawkchhuak tam ber - Rs. 2,029/-
Mizote hi a huhova thil ti chi, hmanlai atanga lo ni tawh kan ni a. Awmni khamin thlan laih te, tu emaw lo nei thlo zo theilo khawtlangin an thlawh zawh sak te, zualko kal, thlan laih, damlo kan hmelhriat vak lem loh pawh kan ngei ngei thin kan ni. Khang hun lai kha chuan eizawnna a inang put a, a harsa lem lo. Tunah chuan Computer Age-ah kan awm tawh a, awmni khama thlan laih leh tih dual dual a theih tawh loh. Eizawnna a inang tawh lova, chuvangin tunah pawh veng thenkhatah chuan mitthi In riak tawh lovin, thlan laih pawh hlawhfa an ruai tawh a ni. Keini veng pawhin thinlung damlo takin hlawhfa ruai lo thei lovin kan lo awm ta a, tlawmngaihna a tlahniam ni lovin, kan nitin nunin a zir ta lo zawk a ni tih hi pawm thiam tum mai ila.
Pi Zahmuaki hi kum 1950-ah Khuanghlum khuaah a piang a. A pa Khawsela (L), a nu Lalzemi a ni. Pangzawlah sawikhawmin an pem a. Unau 8 niin a upa lama chhiara 4-na a ni. A unau 3 te an boral tawh a ni.
Mizote hi a bikin zun kawng lawng, hnai awm tih vel hi kan ngah em em mai a. A chhan pakhat chu tui kan in tlem lutuk hi a ni ber mai. Zun kawng fai tha tur chuan Kal (Kidney) a fai that a ngai a, tuihawk luankawr ang deuh hi a ni ber. Thil chhia, taksa-in a mamawh loh luan chhuahna a ni a, tuihawk luan kawr pawh tui a tlem chuan bawlhhlawh a tang a, a bal bawk thin a, chumi tifai tur chuan tui tam deuh han leih puat la, a fai duak ang mai hi a ni.
Tv. Malsawmdawngliana (K 42) hi May 1, 1970 khan Pu LK. Siama (L) leh Pi Buangi te karah Saipum khua-ah a lo piang a, an unau hi mipa 3 leh hmeichhia 5 an ni.
He thupui hmang hian thu tam tak kan rawn tarlang tawh a. Tunah chuan NEWSTART kan tih series hnuhnung ber, T-Trust in God (Pathian rin tlatna) tih hian kan rawn titawp tawh ang. Hriselna tur thil chi hrang hrang leh Pathian thilsiam inkaihhnawihna lam chi pawh kan rawn sawi tam tawh a, tunah erawh chuan Amah Pathiana rinna hi a thilsiam mihringte tana damna anih thu a tawp ber atan kan han tiri leh dawn a ni.
Pi Lalbiaki (K-90) m/o Pu Rochungnunga (Dawrpui Br. YMA Vice President) Medical Quarter hi November 12, 1922 khan Lungleng khua-ah a lo piang a. A pa hi zirtirtu Kamlova (L) niin, a nu hi Saithangpuii (L) a ni. An unau hi mipa panga leh hmeichhe panga an ni.Kum 1945 ah Rokhuma s/o Thangruma (L) nen an innei a, fapa 2 leh fanu 4 an nei.
Pu Lalremsanga (M-a) Kum 31 S/o Pu Vanlalthanga(L), Dawrpui West (Pu Pazawna Building) hi February ni 20, 1981-ah Pu T. Vanlalthanga (L) leh Pi Lalhlupuii te inkarah Aizawl Civil Hospital-ah alo pianga, pianpui unau panga a nei. Ni 11 March, 2009 khan Vanlalhriati, Venghlui nen innei in fanu pakhat Vanlalrempuii kum 1 leh thla 7 mi an nei a ni.
Kum 2011 chu kan hmangral ta der mai a, han hawikir leh mah la tih tawh loh tur thil i hmu teuh ang. Chutih laiin nula tlangval, tleirawlte sualna lama luhna hunpui a ni ber thinin a lang. Zawlaidi in ngai lovin an in tan a, kum alo kal zel a, zu-ah a chhova, drugs nen. Hmeichhia nise inphalrai hun ni berin an hria nge, enge a chhan? Kum 2012 Feb/March ah chuan nau tih tlak tur nitin an awm leh zut mai dawn tih a hriat sa reng mai. Hetianga kan hunpui sual tih tanna a kan hmang tlangpui mai hi eng rilru nge kan put? Kristian ram nisi-ah hian enge a chhan? Nula tlangval zawng zawng an sual lova, a tha tam tak awmte hi a thalo pahnih khat lek awmte hian a ti hmelhem zo thin a ni ber mai. Thil mak tak chu, hlim viau mah ila Krismas vanga piangthar nun danglam ta hi an vang hle. Hei hian kan Krismas awmzia hi kan thinlungah a thleng zo lo a ang hle.
Pu R. Zothansanga (K 59) hi Pu R. Vanlawma leh Pi Lalchhungi te karah a lo piang a, an unau hi pasarih niin, an unau zingah a pathumna a ni. Kum 1980 khan Lallunghnemi Hmar nen inneiin fanu pakhat leh fapa pahnih an nei a, tu pathum a nei bawk.
Pu Zoramchhana (Kum -41) hi Pu R.Dova leh Pi Ngurvapi (L) te inkar ah Kum 1970 khan Darlawnah a piang a, a pianpui unau pakhat Pi Zamveli W/o R.Lalhlunchhunga (L) chauh hi a nei a amah hi a naupan lai atangin naupang thuawih thei leh nungchang tha tak a ni thin a, thenrual kawm thiam tak a ni.
Pu Lalhlimpuia (38) S/o Lalsangliana, Jail veng chu Jan 8, 2012 (Pathianni) chawhma dar 10:20 khan Mitliam avangin a boral a, hemi zan hian lumen niin a tuk Thawhtanni khan vuiliam a ni.
Tv. K. Lalfakzuala hi April 20, 1975 khan Pu K. Khualluna (L) leh Pi Lalringliani (L) te fa tlum ber niin Civil Hospital, Aizawl-ah a lo piang a, pianpui unau panga neiin, chungte chu:1. K. Lalhlimpuia (L)
2. K. Thangtinliana (L)
3. K. Lalthakima H/o Lalbiakthangi (Kawk-i)
4. K. Laltanpuii (L)
5. K. Darhmingthanga (Kawla) (L)
Pu Lalrinmawia (1967 - 2011) hi Pu Chalthuama leh Pi. Lalthannguri te fapa upa ber a ni a. January ni 21, 1967-ah alo piang a. Unau hmeichhe pakhat leh mipa pathum a nei.